Στέλιος Κυμπουρόπουλος: Η ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

Από την περίοδο του Μεσαίωνα που οι άνθρωποι θεωρούσαν τους ψυχικά ασθενείς ως δαιμονισμένους οι οποίοι έπρεπε να πεθάνουν στην πυρά ως την εποχή του Pinel, ο οποίος το 1794 καταργεί τις αλυσίδες από τους ασθενείς στα ψυχιατρεία, φτάνουμε στον Kraepelin ο όποιος βάζει τις βάσεις της βιολογικής ψυχιατρικής αλλά και της γενετικής αυτής, μπαίνουμε στον 21ο αιώναμε μία έκρηξη γνώσεων και πληροφοριών σχετικά με το τι είναι τελικά η ψυχιατρική.  Όσο τελικά κι αν έχουμε εμβαθύνει στο χρωμόσωμα και τελικά στο γονίδιο, σήμερα είμαστε βέβαιοι ότι οι ψυχικές παθήσεις δεν βασίζονται αποκλειστικά και μόνο σε μία γενετική κατάσταση.

Η σύγχρονη βιβλιογραφία υποστηρίζει το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο παρατήρησης του ανθρώπου και αποδεικνύει ότι το κληρονομούμενο γενετικό υλικό επηρεάζεται με άμεσο τρόπο από στρεσογόνα συμβάντα ζωής ακόμα και από την ενδομήτρια ζωή. Η μετανάστευση, το κάπνισμα, το καθημερινό stress ακόμα και η ηλικία του πατέρα είναι παράγοντες οι οποίοι μπορούν να θέσουν, με αρνητικό τρόπο, τις βάσεις για μία μελλοντική ψυχική νόσο. Όμως αυτό δεν αποτελεί την αποκλειστική συνθήκη για την ανάπτυξη διαταραχής. Η κατανόηση και η διαχείριση των συναισθημάτων μας αλλά και ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τα γεγονότα της ζωής μας σε ένα πλαίσιο που σχετίζεται και με την ατομική μας προσωπικότητα, αναστέλλει ή ευοδώνει την ανάπτυξη της ψυχικής νόσου. 

Δυστυχώς ακόμα και σήμερα η γενετική δεν μπορεί να μας δείξει το δρόμο της πρόληψης, αφού δεν έχουμε προσδιορίσει εκείνα τα γονίδια τα οποία αυξάνουν την πιθανότητα νόσησης. Η πρόληψη έρχεται μέσα από τη μείωση των ψυχικών εντάσεων και τη διαχείριση των κοινωνικών καταστάσεων. Και αν τελικά εμφανιστεί η νόσος, τα "εργαλεία" που διαθέτουμε μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά επαναφέροντας τη λειτουργικότητα του ατόμου στην προηγούμενη κατάσταση υγείας. Τόσο η φαρμακευτική αγωγή, που με την ιατρική καθοδήγηση έχει θεραπευτικά αποτελέσματα, όσο και η ψυχοθεραπευτική παρακολούθηση είναι τα μέσα που διαθέτει η σύγχρονη Ψυχιατρική για την αντιμετώπιση όλων των ψυχιατρικών νοσημάτων.

Η σύγχρονη αντίληψη για τη σημασία της ψυχιατρικής έχει αλλάξει και συνεχίζει να έχει μία εξελισσόμενη μεταστροφή ότι περιλαμβάνει νόσους με πολυπαραγοντικά αίτια που εκφράζονται μέσα από τη συμπεριφορά. Για αυτό, και πλέον μπορούμε σίγουρα να πούμε ότι ο ψυχίατρος αποτελεί το νευρολόγο της συμπεριφοράς.