You are here:

Παγκόσμια ημέρα κατά του Καρκίνου – Παγκόσμια ημέρα κατά της ΄΄ ασθένειας του πολιτισμού΄΄, Μπατάκης Δ., Ζήσης Κ., 04/02/15

4 Φλεβάρη: Παγκόσμια ημέρα κατά του Καρκίνου – Ημέρα κατά της ΄΄ασθένειας του πολιτισμού΄΄

Με αφορμή την Παγκόσμια ημέρα κατά του Καρκίνου

Γράφουν: Δημήτριος Μπατάκης – Κωνσταντίνος Ζήσης, Μέλη της Εταιρείας Ιατρικών Μελετών Κρήτης

Καρκίνος, η ΄΄ασθένεια του πολιτισμού΄΄. Μία ασθένεια που πλήττει όλους τους λαούς του κόσμου. Ανθρώπους κάθε φύλου, ηλικίας, κοινωνικής και επαγγελματικής κατάστασης.
Το θέμα για το 2015 που προωθεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Διεθνής Ένωση έρευνας για τον καρκίνο είναι ΄΄ Not beyond us΄΄. Μάλιστα, η ημέρα αυτή επικεντρώνεται σε 4 κύρια θέματα:
1) Επιλογή υγιούς ζωής,

2) Προσέγγιση έγκαιρων διαγνώσεων,

3) Στοχεύση στην απαραίτητη θεραπεία,

4) Μεγιστοποίηση της ποιότητας ζωής.

Πράγματι, το σημερινό καταναλωτικό προφίλ των λαών συμπεριλαμβανομένου της χώρας μας, η έντονη καθιστική ζωή που έχει υπονομεύσει τους περισσότερους ανθρώπους, το έντονο άγχος της καθημερινότητας (πολλοί ερευνητές έχουν συνδέσει την αύξηση του άγχους με την εμφάνιση της νόσου), διάφορες άλλες συμπεριφορές υγείας όπως η καπνιστική συνήθεια για την οποία εμείς οι Έλληνες δεν λέμε να ξεχάσουμε – είμαστε σημειωτέον στις πρώτες χώρες του κόσμου στο θέμα του καπνίσματος, η μη-έγκαιρη διάγνωση της νόσου, η ολοένα συνεχόμενη

4 Φλεβάρη: Παγκόσμια ημέρα κατά του Καρκίνου – Ημέρα κατά της ΄΄ασθένειας του πολιτισμού΄΄

Με αφορμή την Παγκόσμια ημέρα κατά του Καρκίνου

Γράφουν: Δημήτριος Μπατάκης – Κωνσταντίνος Ζήσης, Μέλη της Εταιρείας Ιατρικών Μελετών Κρήτης

Καρκίνος, η ΄΄ασθένεια του πολιτισμού΄΄. Μία ασθένεια που πλήττει όλους τους λαούς του κόσμου. Ανθρώπους κάθε φύλου, ηλικίας, κοινωνικής και επαγγελματικής κατάστασης.
Το θέμα για το 2015 που προωθεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Διεθνής Ένωση έρευνας για τον καρκίνο είναι ΄΄ Not beyond us΄΄. Μάλιστα, η ημέρα αυτή επικεντρώνεται σε 4 κύρια θέματα:
1) Επιλογή υγιούς ζωής,

2) Προσέγγιση έγκαιρων διαγνώσεων,

3) Στοχεύση στην απαραίτητη θεραπεία,

4) Μεγιστοποίηση της ποιότητας ζωής.

Πράγματι, το σημερινό καταναλωτικό προφίλ των λαών συμπεριλαμβανομένου της χώρας μας, η έντονη καθιστική ζωή που έχει υπονομεύσει τους περισσότερους ανθρώπους, το έντονο άγχος της καθημερινότητας (πολλοί ερευνητές έχουν συνδέσει την αύξηση του άγχους με την εμφάνιση της νόσου), διάφορες άλλες συμπεριφορές υγείας όπως η καπνιστική συνήθεια για την οποία εμείς οι Έλληνες δεν λέμε να ξεχάσουμε – είμαστε σημειωτέον στις πρώτες χώρες του κόσμου στο θέμα του καπνίσματος, η μη-έγκαιρη διάγνωση της νόσου, η ολοένα συνεχόμενη αύξηση της μόλυνσης του περιβάλλοντος, αλλά και η έλλειψη ουσιαστικών πολιτικών εφαρμογής οργανωμένων προσυμπτωματικών ελέγχων για όλες τις μορφές καρκίνου, είναι μόνον λίγες αλλά καίριες αιτίες εμφάνισης της νόσου.

αύξηση της μόλυνσης του περιβάλλοντος, αλλά και η έλλειψη ουσιαστικών πολιτικών εφαρμογής οργανωμένων προσυμπτωματικών ελέγχων για όλες τις μορφές καρκίνου, είναι μόνον λίγες αλλά καίριες αιτίες εμφάνισης της νόσου.

Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε να πούμε ότι η νοσηρότητα και η θνησιμότητα από τον Καρκίνο, οφείλεται στην ΄΄κακή τύχη΄΄.

Σύμφωνα με τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα, ο καρκίνος πρόκειται, δυστυχώς, να ”θερίσει΄΄ στον κόσμο.

Πίνακας: Δείκτης επίπτωσης-θνησιμότητα από όλες τις μορφές καρκίνων στην Ελλάδα, ανά 100.000 κατοίκους, 2012

Στην Ελλάδα, ο καρκίνος του πνεύμονος αποτελεί την πρώτη αιτία καρκίνου από τον οποίο νοσούν οι πολίτες. Η συχνότητα εμφάνισης, ή όπως το ονομάζουν στην επιδημιολογία ο δείκτης επίπτωσης είναι ιδιαίτερα υψηλός, ειδικότερα στους άνδρες. Επίσης ανησυχητικό αποτελεί το γεγονός ότι και η θνησιμότητα είναι υψηλή.

Πίνακας: Δείκτης επίπτωσης-θνησιμότητα από όλες τις μορφές καρκίνου, Ευρώπη ανά 100.000 κατοίκους, 2012

Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε να πούμε ότι η νοσηρότητα και η θνησιμότητα από τον Καρκίνο, οφείλεται στην ΄΄κακή τύχη΄΄.

Σύμφωνα με τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα, ο καρκίνος πρόκειται, δυστυχώς, να ”θερίσει΄΄ στον κόσμο.

Πίνακας: Δείκτης επίπτωσης-θνησιμότητα από όλες τις μορφές καρκίνων στην Ελλάδα, ανά 100.000 κατοίκους, 2012

Στην Ελλάδα, ο καρκίνος του πνεύμονος αποτελεί την πρώτη αιτία καρκίνου από τον οποίο νοσούν οι πολίτες. Η συχνότητα εμφάνισης, ή όπως το ονομάζουν στην επιδημιολογία ο δείκτης επίπτωσης είναι ιδιαίτερα υψηλός, ειδικότερα στους άνδρες. Επίσης ανησυχητικό αποτελεί το γεγονός ότι και η θνησιμότητα είναι υψηλή.

Πίνακας: Δείκτης επίπτωσης-θνησιμότητα από όλες τις μορφές καρκίνου, Ευρώπη ανά 100.000 κατοίκους, 2012

Η νοσηρότητα από τον καρκίνο του πνεύμονα είναι 1,5 φορές μεγαλύτερη στη χώρα μας από αυτήν στον κόσμο και είναι η πρώτη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας από κακοήθη νεοπλάσματα στην χώρα μας. Αυτό αφορά τους άνδρες, φυσικά. Αντίθετα, οι γυναίκες νοσούν περισσότερο από τις υπόλοιπες αιτίες καρκίνου, από τον καρκίνο του Μαστού. Όμως, η έγκαιρη διάγνωση είναι αυτή που καλυτερεύει τα πράγματα και ρίχνει κάπως την θνησιμότητα.

– Αντίθετα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η αιτία νοσηρότητας καταλαμβάνουν τα κακοήθη νεοπλάσματα του προστάτου, με την διαφορά όμως ότι την 1η αιτία θνησιμότητας την καταλαμβάνει και πάλι ο καρκίνος του πνεύμονα.
Ενδεικτικά, λοιπόν αντιλαμβάνεται κανείς με αυτά τα πολύ λίγα δεδομένα που υπάρχει πρόβλημα. Φυσικά, θα παρουσίαζε ενδιαφέρον να αναρτούσαμε επιπλέον στοιχεία και σύγκριση με παλαιότερα έτη, όμως κάτι τέτοιο σαφώς είναι αδύνατο να γίνει σε ένα κείμενο.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η συγκεκριμένη νόσος δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Ως άνθρωποι εμείς παίρνουμε τις αποφάσεις για τον τρόπο με τον οποίο ζούμε. Ο καρκίνος όταν εμφανίζεται, δημιουργεί και άμεσο κόστος και έμμεσο.
Αποτελεί πληγή για την κοινωνία….

Η νοσηρότητα από τον καρκίνο του πνεύμονα είναι 1,5 φορές μεγαλύτερη στη χώρα μας από αυτήν στον κόσμο και είναι η πρώτη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας από κακοήθη νεοπλάσματα στην χώρα μας. Αυτό αφορά τους άνδρες, φυσικά. Αντίθετα, οι γυναίκες νοσούν περισσότερο από τις υπόλοιπες αιτίες καρκίνου, από τον καρκίνο του Μαστού. Όμως, η έγκαιρη διάγνωση είναι αυτή που καλυτερεύει τα πράγματα και ρίχνει κάπως την θνησιμότητα.

– Αντίθετα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η αιτία νοσηρότητας καταλαμβάνουν τα κακοήθη νεοπλάσματα του προστάτου, με την διαφορά όμως ότι την 1η αιτία θνησιμότητας την καταλαμβάνει και πάλι ο καρκίνος του πνεύμονα.
Ενδεικτικά, λοιπόν αντιλαμβάνεται κανείς με αυτά τα πολύ λίγα δεδομένα που υπάρχει πρόβλημα. Φυσικά, θα παρουσίαζε ενδιαφέρον να αναρτούσαμε επιπλέον στοιχεία και σύγκριση με παλαιότερα έτη, όμως κάτι τέτοιο σαφώς είναι αδύνατο να γίνει σε ένα κείμενο.

Πίνακας: Εκτιμώμενη νοσηρότητα στο μέλλον-νέες περιπτώσεις νοσηρότητας από όλες τις μορφές καρκίνου, σε απόλυτους αριθμούς, έτος 2025
Παρατηρείται ότι θα υπάρξει αύξηση των νέων περιπτώσεων. 5.000 επιπλέον νέα περιστατικά και για τα δύο φύλα το έτος 2025, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διεθνής Έρευνας για τον καρκίνο του ΠΟΥ.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η συγκεκριμένη νόσος δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Ως άνθρωποι εμείς παίρνουμε τις αποφάσεις για τον τρόπο με τον οποίο ζούμε. Ο καρκίνος όταν εμφανίζεται, δημιουργεί και άμεσο κόστος και έμμεσο.
Αποτελεί πληγή για την κοινωνία….

Πίνακας: Εκτιμώμενη νοσηρότητα στο μέλλον-νέες περιπτώσεις νοσηρότητας από όλες τις μορφές καρκίνου, σε απόλυτους αριθμούς, έτος 2025

Παρατηρείται ότι θα υπάρξει αύξηση των νέων περιπτώσεων. 5.000 επιπλέον νέα περιστατικά και για τα δύο φύλα το έτος 2025, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διεθνής Έρευνας για τον καρκίνο του ΠΟΥ.

Ορισμένες, αρκετά αποτελεσματικές, προτάσεις στα οποία πρέπει να επικεντρωθούμε είναι:

Α) Να ενδυναμώσουμε αυτούς τους ανθρώπους με στόχο την βελτίωση στην ποιότητα ζωής τους. Ο καρκίνος, σήμερα, απομονώνει πολλούς ασθενείς. Είναι ανάγκη να διατηρούνται και να αναπτύσσονται όλα τα κοινωνικά δίκτυα που
αναφέρονται και αναλύουν καταστάσεις για τον καρκίνο, αλλά και κοινωνικές ομάδες που υποστηρίζουν τους ασθενείς.

Β) Ακόμη πιο αποτελεσματική μέθοδος αποτελεί η επικοινωνιακή υγεία. Η χρήση πολλαπλών μέσων ενημέρωσης και κοινωνικών δικτύων για την προώθηση πληροφοριών σχετικές με τις συμπεριφορές υγείας και τις αρνητικές συνέπειες, μπορεί να αποτελέσει σημαντικότατο μέτρο πρόληψης. Κι αυτό, διότι μεγάλος αριθμός ανθρώπων θα αλλάξει τις συνήθειες του.

Γ) Έχει αποδειχθεί ότι όταν ένα κράτος ΄΄επενδύει΄΄ στην πρόληψη, το οικονομικό κόστος είναι μικρότερο από τις συνέπειες του καρκίνου. Δημιουργία οργανωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου για όλες τις μορφές καρκίνου με
μεγαλύτερες διαστάσεις και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών. Σήμερα, υπάρχουν ήδη εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού και του τραχήλου της μήτρας. Διενεργούνται σε 10 νοσοκομεία και σε 120 κέντρα υγείας στη χώρα μας. Εντούτοις, είναι λυπηρό όταν βλέπεις ότι ο αριθμός των γυναικών που συμμετέχει στο τεστ Παπανικολάου δεν είναι ικανοποιητικός, σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις των διεθνών οργανισμών.

Πίνακας: Δείκτης επίπτωσης (νέες περιπτώσεις νοσηρότητας) από όλους τους καρκίνους, σε απόλυτους αριθμούς, έτος 2025 και τα 3 φύλα

Ορισμένες, αρκετά αποτελεσματικές, προτάσεις στα οποία πρέπει να επικεντρωθούμε είναι:

Α) Να ενδυναμώσουμε αυτούς τους ανθρώπους με στόχο την βελτίωση στην ποιότητα ζωής τους. Ο καρκίνος, σήμερα, απομονώνει πολλούς ασθενείς. Είναι ανάγκη να διατηρούνται και να αναπτύσσονται όλα τα κοινωνικά δίκτυα που
αναφέρονται και αναλύουν καταστάσεις για τον καρκίνο, αλλά και κοινωνικές ομάδες που υποστηρίζουν τους ασθενείς.

Β) Ακόμη πιο αποτελεσματική μέθοδος αποτελεί η επικοινωνιακή υγεία. Η χρήση πολλαπλών μέσων ενημέρωσης και κοινωνικών δικτύων για την προώθηση πληροφοριών σχετικές με τις συμπεριφορές υγείας και τις αρνητικές συνέπειες, μπορεί να αποτελέσει σημαντικότατο μέτρο πρόληψης. Κι αυτό, διότι μεγάλος αριθμός ανθρώπων θα αλλάξει τις συνήθειες του.

Πίνακας: Δείκτης επίπτωσης (νέες περιπτώσεις νοσηρότητας) από όλους τους καρκίνους, σε απόλυτους αριθμούς, έτος 2025 και τα 3 φύλα

Φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να παραθέσουμε το σύνολο των μέτρων και προτάσεων εδώ. Ακόμη, τα μέτρα που προτείνονται από ακαδημαϊκούς, συλλόγους ασθενών και συμβούλους είναι πολλά περισσότερα.

Από την άλλη δεν είναι εύκολο να καταρτιστεί ένα πλήρες πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου. Χρειάζονται εκτενείς μελέτες και κυρίως χρόνος. Υπολογίζεται ότι απαιτούνται τουλάχιστον 10 έτη για να καταρτιστεί. Η δημιουργία, όμως, εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου για όλες τις μορφές καρκίνου θα περιορίσει σημαντικά τους πόρους που δαπανά το ΕΣΥ, αλλά και θα συμβάλει στους πολίτες με το καλύτερο υγειονομικό αποτέλεσμα, δηλαδή θα δώσει χρόνια ζωής.

Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να αναφερθούμε στην έρευνα του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής που έγινε παλαιότερα. Συγκεκριμένα, η έρευνα ανέδειξε την έλλειψη οργανωμένων εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου στη χώρα μας αλλά επίσης και την ελλιπή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τα οφέλη της συμμετοχής τους στα προγράμματα.

Κλείνοντας, ας θυμηθούμε ότι όλοι μας έχουμε ανθρώπους που έχουν πληγεί από αυτήν την νόσο. Ανθρώπους κοντινούς και μακρινούς. Γνωρίζουμε πως είναι, πόσο μάλιστα οι ίδιοι που πλήττονται από την ασθένεια. Για αυτόν τον λόγο ας μην μείνουμε αδρανείς. Δεν είναι τυχαίο ότι ΄΄η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία΄΄….

Γ) Έχει αποδειχθεί ότι όταν ένα κράτος ΄΄επενδύει΄΄ στην πρόληψη, το οικονομικό κόστος είναι μικρότερο από τις συνέπειες του καρκίνου. Δημιουργία οργανωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου για όλες τις μορφές καρκίνου με μεγαλύτερες διαστάσεις και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών. Σήμερα, υπάρχουν ήδη εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού και του τραχήλου της μήτρας. Διενεργούνται σε 10 νοσοκομεία και σε 120 κέντρα υγείας στη χώρα μας. Εντούτοις, είναι λυπηρό όταν βλέπεις ότι ο αριθμός των γυναικών που συμμετέχει στο τεστ Παπανικολάου δεν είναι ικανοποιητικός, σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις των διεθνών οργανισμών.

Φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να παραθέσουμε το σύνολο των μέτρων και προτάσεων εδώ. Ακόμη, τα μέτρα που προτείνονται από ακαδημαϊκούς, συλλόγους ασθενών και συμβούλους είναι πολλά περισσότερα.

Από την άλλη δεν είναι εύκολο να καταρτιστεί ένα πλήρες πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου. Χρειάζονται εκτενείς μελέτες και κυρίως χρόνος. Υπολογίζεται ότι απαιτούνται τουλάχιστον 10 έτη για να καταρτιστεί. Η δημιουργία, όμως, εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου για όλες τις μορφές καρκίνου θα περιορίσει σημαντικά τους πόρους που δαπανά το ΕΣΥ, αλλά και θα συμβάλει στους πολίτες με το καλύτερο υγειονομικό αποτέλεσμα, δηλαδή θα δώσει χρόνια ζωής.

Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να αναφερθούμε στην έρευνα του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής που έγινε παλαιότερα. Συγκεκριμένα, η έρευνα ανέδειξε την έλλειψη οργανωμένων εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου στη χώρα μας αλλά επίσης και την ελλιπή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τα οφέλη της συμμετοχής τους στα προγράμματα.

Κλείνοντας, ας θυμηθούμε ότι όλοι μας έχουμε ανθρώπους που έχουν πληγεί από αυτήν την νόσο. Ανθρώπους κοντινούς και μακρινούς. Γνωρίζουμε πως είναι, πόσο μάλιστα οι ίδιοι που πλήττονται από την ασθένεια. Για αυτόν τον λόγο ας μην μείνουμε αδρανείς. Δεν είναι τυχαίο ότι ΄΄η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία΄΄….